Palu Genc Mus 3 - OzaltinDemiryolu Altyapısı

Elazığ – Tatvan demiryolu


Yapımı 1950’li yıllarda başlayan Elazığ-Tatvan demiryolu yakın dönemde yenilenen klasik demiryolu hatları arasında yer alıyor.

Hat, ilk olarak 1930’larda Türkiye’yi İran’a esas olarak yük için bağlayacak bir yük hattı olarak tasarlandı. Hat aslında Diyarbakır-Kurtalan hattının  Van üzerinden İran’a bağlanması şeklinde planlanmıştı, ancak Kurtalan’dan sonrasının demiryolu ile aşılmasının pratikte mümkün olmadığı anlaşıldı. Bunun üzerine planlar değiştirilerek, Elazığ’ın 24 km batısındaki Yolçatı’dan ayrılan bir hatla Van Gölü’ne bağlantı yapılmasına karar verildi.

Yeni hat, dik eğimleri, çok sayıda tüneli, dağlık kesimlerdeki kavisleriyle Kurtalan planından biraz daha iyiydi. 364 km uzunluğundaki hat 1955’te Muş’a, 1964’te Tatvan’a ulaştı. Tek hatlı demiryolunun orta kısmı Murat Nehri kenarını takip ediyor.

Bu hatta can veren hep yük trafiği olduysa da, yolcu trenleri de yok değil. Haftada üç gün, posta treni olarak da bilinen, yük ve yolcunun beraber taşındığı karma tren Elazığ-Tatvan arasında çalışmakta. Hatfada iki gün Ankara ile Tatvan arasında Van Gölü Ekspresi çalışıyor. Kalan iki gün ise Ankara-Tahran arası çalışan Transasya Ekspresi ile uzun bir süredir hizmet vermeyen Şam-Tahran Ekspresi’ne ayrılmıştı. Özellikle karma trende ve kötü hava koşullarında tren seferlerinde aksamalar olabiliyor.

Geçtiğimiz yıllarda, Türkiye’nin yenilenebilir enerjiye yönelmesi ve endüstriyel büyüme, Murat Nehri üzerinde kurulan 4 hidroelektrik santrali ile sonuçlandı: Nehrin akış yönünde sırasıyla Yukarı Kaleköy Barajı, Aşağı Kaleköy Barajı, Beyhan I Barajı, Beyhan II Barajı. Bu barajlar Kalehan Enerji Grubuna ait.

Diagram: Kalehan ©

Murat Nehri boyunca ilerleyen eski demiryolu, Palu-Genç-Muş arası bölümde daha yüksekten ilerleyecek şekilde tümüyle yeniden inşaa edildi. Eski demiryolu ise, 60 yılın ardından şimdi baraj gölü suları altında.

Yeniden inşaa edilen hattın uzunluğu 114 km. Hat boyunca toplam 23,6 km uzunluğunda 68 tünel, toplam 13 km uzunluğunda 111 aç-kapa tünel ve 58 köprü ve viyadük inşaa edildi. Projede toplam 28 milyon m3 toprak elleçlendi. İnşaat işlerinin büyük kısmı Özaltın tarafından gerçekleştirildi. Şirketin internet sitesinde yapılan işlere dair resimler bulmak mümkün.

Foto: Özaltın ©

Yukardaki resim, barajın su tutmaya başlamasının ardından çekildi. Bir tünele doğru uzanan eski hat baraj gölünün hemen kıyısında. Yeni hat ise yukarıda, bir dizi tüneli geçerek ilerliyor.

Yeni hat devreye girse de, henüz yeni demiryolu haritası, hat üzerindeki istasyonlar ve mesafeler, yolcu trenlerinin bu hat üzerindeki duraklardaki duruş çizelgeleri henüz yayınlanmadı.

Bu yazı hazırlandığında, tüm yolcu trenleri, Covid 19 salgını nedeniyle durdurulmuştu. Posta treninin sefer saatleri uzunca bir süredir TCDD web sitesinde yayınlanmıyor. Posta treninin salgın öncesi sadece yolcu treni olarak çalıştığı bilgisi iletilmişti, ancak teyit edilmiş bir bilgi değil. TransAsya Ekspresi yakında yeniden hizmete başlayabilir, ancak Şam treni için yakın vadede çalışma ihtimali yok gibi.

Kapak fotoğrafı: Özaltın ©
Kaynak: Wikipedia ve yazıda geçen internet siteleri
Çeviren: Onur Uysal

Sorularınız/yorumlarınız

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.