Demiryolu Taşımalarında Ücret Hesabı


Demiryoluyla uluslararası eşya taşımalarında ücret hesabında dikkate alınacak noktalar.

Eşya Cinsi (Eşya Sınıfı)

Uluslararası ticarete konu olan malların tanımını ve sınıflandırmasını yapmak amacıyla eşya sınıflandırma sistemi kullanılır. Harmonized System Code /HS kod adı verilen mal sınıflandırma sistemi 6 rakamdan oluşur. Her ülke kendi ihtiyaçlarına göre 6 haneli koddan sonra farklı kodlar kullanabilmektedir. Ülkemizde kullanılan Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu/GTIP adı verilen mal sınıflandırma sistemi 12 rakamdan oluşur. İngilizcesi NHM Kodudur. GTIP’nin ilk 4 rakamı eşyanın pozisyon numarasını gösterir. GTIP’nin ilk 6 rakamı HS kodla aynıdır. GTIP’nin ilk 8 rakamına Avrupa’nın ortak kodlaması olan Kombine Nomanklatür (Combined Nomenclature/CN Code) kod adı verilir. GTIP’nin 9. ve 10. rakamları her ülke için özel bırakılmış, ulusal alt açılım kodudur. Farklı vergi uygulamaları nedeniyle açılan pozisyonları gösterir. GTIP’nin 11. ve 12. rakamları ise istatistik kodlarını göstermek için kullanılmaktadır.

Demiryoluyla uluslararası eşya taşımacılığında TEA (Avrupa-Asya Tren Tarifesi) adı verilen bir tarife kullanılmaktadır. Bu tarifeyi kullanan ülkeler eşya sınıfını(GTIP/HS/NHM) 1. ve 2. sınıf olarak ayırırlar. Eşya Tarifesinde 1. sınıfa giren eşyaların taşıma ücretleri, 2. sınıfa giren eşyalara göre daha yüksektir.

Orta Asya Ülkelerinde TEA tarifesinden farklı olarak ücret hesabı yapılır. Ücret hesabı yapılırken eşya sınıfı (GTIP/HS/NHM) kodlarının özel sınıflandırılmış hali ETSNG kod kullanılır.

Ağırlık

TEA tarifesini kullanan ülkeler konvansiyonel vagonlarla yapılan taşımalarda 10-15-20 ve 25 ton üzeri bareminden taşıma ücretini belirlerler. Orta Asya Ülkelerinde ise 10-15-20-25-30-35-40-45-50-55 ve 60 ton baremi üzerinden taşıma ücretleri belirlenir. Konteyner taşımalarında, taşıma ücreti konteyner darası dahil ağırlık 24 ton ve 24 ton üzeri olarak iki tür tarife kullanılarak belirlenir.

Mesafe

Demiryolu taşımaları çıkış ve varış istasyonları arasında kalan mesafe üzerinden ücretlendirilir. Taşıma ücretleri taşımanın yapılacağı mesafeye göre farklılık göstermektedir.

Vagonun tipi

Demiryollarında kullanılan vagon tipine göre taşıma ücretleri farklılık göstermektedir. Demiryollarında genellikle 2 ve 4 akslı vagonlar kullanılmaktadır. Ücret hesabı yapılırken aks başına gelecek ağırlığa göre en az taşıma ücreti belirlenir. Ülkemizde aks başına en az 7 ton üzerinden ücretlendirme yapılmaktadır.

Demiryolu ile Tehlikeli Madde Taşımacılığı

Demiryoluyla tehlikeli eşya taşımasında ücret hesabı farklıdır. Demiryolu ile Uluslararası Eşya Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID) kapsamında tehlikeli eşya sınıflandırılması 9 kısımdan oluşur. Ülkemizde RID 1. ve 7. sınıfa giren eşyaların taşıması için tarife üzerinden % 100 zam uygulanır ve taşıma için izin alınması gerekir. RID 2. sınıfa giren eşyaların transit tarifeye göre %30 ithalat-ihracat tarifesine göre %10 zam uygulanır.

İndirimler

TEA tarifesini uygulayan her ülke tarife üzerinden indirim yapabilmektedir. Halen Asya yönlü taşımalarda TEA tarifesi üzerinden 300 km’yi geçen taşımalarda %10 indirim uygulanmaktadır. TCDD, bir süredir, Derince-Tekirdağ feribotunu kullanarak yapılan taşımalarda 300 km’ye kadar %20, 300 km’yi geçen taşımalarda %25 indirim uygulamaktadır.

Avrupa’da özel sektör tren işletmeciliği yaptığı için işletmeciler demiryolu idarelerinden özel indirimler alabilmektedir. Bu durumda müşterilerine konvansiyonel ve intermodal taşımalarda tarife dışında taşıma fiyatları sunabilmektedirler.

Ek ücretler

İthal vagonların ek ücreti 20 Euro/Vg’dur. İhraç vagonların ek ücreti ise 2 akslılar için 5 Euro/Vg, 4 akslılar için 10 Euro/Vg’dur.

Karantina

Ülkemizden İran’ı transit geçmek suretiyle Orta Asya ülkelerine gönderilecek tarım ürünleri, bitkiler, endüstri ürünleri gibi çeşitli ürünler için Türkmenistan demiryollarının talebiyle 3,00 USD/ton karantina ücreti alınır.

 Sahibine ait vagonla yapılan taşımalar

Sahibine ait vagonla yapılan taşımalarında Türkiye parkurunda TEA tarifesi üzerinden %20 indirim uygulanır. Bu vagonların boş taşımaları 0,05 Euro x aks sayısı x km + Ek ücret şeklinde ücretlendirilir. Sahibine ait vagonlarının boş taşıma ücreti 30 Euro/Vg’dan az olamaz.

Feribot ücretleri

Tekirdağ Limanı – Derince Limanı normal eşya taşıma ücreti 476,00 Euro/Vg’dan az olmamak kaydıyla 17,00 Euro/ton’dur.

Van Gölü Feribot normal eşya ücreti 12,00 Euro/ton’dur. 4 akslı vagonlarda 336 Euro/Vg’dan, 2 akslı vagonlarda 168 Euro/Vg’dan az olamaz.

TCDD’ye ait forklift kullanım ücreti

TCDD’ye ait forklift kullanım ücreti 2,50 Euro/ton’dur. TCDD’ye ait forkliftin bulunduğu yerlerde dışarıdan forklift getirilmesi durumunda bile bu ücret tahsil edilir.

Ardiye Ücreti

TCDD’ye ait ardiye kullanım ücretidir: 0,70 Euro x Ton x Gün

En Az Taşıma Ücreti

TCDD Parkurunda ithal ihracat vagonlarından en az alınan taşıma ücreti 120,00 Euro/Vg, ithalat ve transit vagonlarından en az alınan taşıma ücreti 110 Euro/Vg’dur.

İstisnai Taşımalar

Bir gönderi, boyutları, ağırlığı ve özelliği nedeniyle geçeceği idarelerden birinin sabit tesisleri veya vagonları açısından özel güçlüklere yol açıyor ve bu nedenle ancak özel işletme veya teknik koşullar çerçevesinde taşımaya kabul ediliyorsa “istisnai taşıma” olarak kabul edilir.

  • Yük gabarisini aşmakla birlikte yapı gabarisi içinde kalan eşya taşımalarında taşıma ücretinin % 40’ı kadar ek ücret alınır.
  • Dingil basıncını aşan eşya taşımalarında taşıma ücretinin % 100’ü kadar ek ücret alınır.

Emniyet Vagonu

Patlayıcı madde yüklü vagonlar, pamuk, saman, kuru ot ve benzeri yanıcı madde yüklü vagonların taşınmasında emniyet vagonu kullanılır. Bu vagonlar lokomotiften en az 1 emniyet vagonuyla ayrılır. Ücretlendirme: 0,09 Euro x aks sayısı x km + Ek ücret

Somaj (Demuraj) Ücreti

TCDD vagonları için uygulanan bekleme ücretidir. Serbest süre 2 akslı vagonlar için 20 saat, 4 akslı vagonlar için 24 saattir. Serbest sürenin aşılması durumunda alınan ücretler;

  • İlk 24 saat x 0,82 TL x aks
  • Kalan saat x 1,35 TL x aks

Doldurma, boşaltma süresi bitmeden evvel araya giren tatil günleri ve gece saatleri Somaj ücreti hesabına katılmaz. Öğle tatilleri bu kayıttan hariçtir. Doldurma veya boşaltma süresi bittikten sonra araya giren tatil günleri ve gece saatleri için somaj ücreti alınır.

Sejur Ücreti

Yabancı Demiryolu İdarelerine ait vagonlar için uygulanan bekleme ücretleridir. Serbest süre yoktur. Vagonun geldiği günden başlayarak sejur ücreti alınır.

Avrupa Demiryolu İdarelerine Ait Vagonlardan Alınan Ücretler;

  • 2 dingilli vagonlardan                                25 Euro/Vg/Gün
  • 3 veya daha fazla dingilli vagonlardan     35 Euro/Vg/Gün

Orta Doğu ve Orta Asya Demiryolu İdarelerine Ait Vagonlardan

  • 2 dingilli vagonlardan                                20 Euro/Vg/Gün
  • 3 veya daha fazla dingilli vagonlardan     27 Euro/Vg/Gün

Hat İşgal Ücreti

Sahibine ait vagonlardan alınan dolu ve boş olarak hat işgal ücretidir. Geldiği ilk 3 gün ücretlendirmeden muaftır.

  • 2 dingilli vagondan                                     6 Euro/Vg/Gün
  • 3 ve daha fazla dingilli vagondan              8 Euro/Vg/Gün
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s