320 - TCDD loco - Jeff

TCDD’nin zararı – 1


TCDD 2014 yılında 2 milyarın üstünde zarar yazdı.

raster by iconfinder
Bu yazıyı kopyalamamak için 5 neden

Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanan Orta Vadeli Program’da, TCDD’nin kamu üzerindeki mali yükünün sürdürülebilir bir seviyeye çekilmesi hedefleniyor. Bu amaçla KİT’lerin mümkün olduğunca sosyal amaçlı ve kamu yararına görevlendirilmemesi, görevlendirilmesi durumunda ise maliyetlerin zamanında karşılanması planlanıyor. TCDD’nin iştirakleri olan Tüdemsaş, Tülomsaş ve Tüvasaş’ın da piyasa beklentilerini karşılayacak şekilde yeniden yapılandırılması gündemde.

Peki TCDD neden zarar ediyor? Gelin birlikte biraz detayına girelim.

TCDD’nin 1999 yılında 271 milyon TL olan zararı,  yılda ortalama %15 artarak 2014 yılında 2,27 milyar TL’ye ulaşmış*.

TCDD Zararı

TCDD’nin gelirlerinde sübvansiyon başlığında görülen tutar, devletin, sosyal amaçlı ve kamu yararına görevlendirmeler nedeniyle TCDD’ye ödediği miktar. Gerçekten 2014 yılında görevlendirmeler aniden düşüyor, ancak buna paralel olarak sübvansiyon olarak ödenen tutar da düşüyor. Sonuçta TCDD’nin zararı değişmiyor.

TCDD Zararı - Sübvansiyonlar

İştiraklerin yeniden yapılandırılmasından da fazla birşey beklemek çok mümkün değil. İştiraklerin 2014 kar/zarar durumları şöyle (Tüvasaş için 2013):

TCDD İştiraklerinin 2014 Kar/Zararları (milyon TL)
İzban -29,7
Hyundai Eurotem 2,5
Voesalpine Kardemir -0,4
Sivas Travers 0
Tülomsaş 3,7
Tüvasaş (2013) -21,4
Tüdemsaş 1,7

Peki bu zarar nerelerden geliyor? İşte TCDD’nin hizmet kalemlerinde 2014’ün faaliyet zararları:

TCDD Hizmetleri 2014 Kar/Zararı (milyon TL)
Gelir Gider Zarar
Banliyö (Marmaray ve Ankara) 70 129 -59
Anahat Yolcu 194 1.069 -875
Yük 642 2.188 -1.545
Liman 316 196 120
Van Gölü 6 36 -31
Toplam 1.228 3.617 -2.389

Faaliyet zararının %59’u yük taşımacılığından, %33’ü yolcu taşımacılığından geliyor. TCDD’nin tek kar eden birimi olan liman işletmelerinin katkısı ise özelleştirmelerle birlikte giderek azalıyor (özelleştirme gelirleri hariç tutulduğunda).

TCDD Giderleri 2014

TCDD’nin zararının 2,5 milyar TL’ye ulaşan kısmı olan yük ve yolcu taşımacılığı için. 907 milyon TL kazandığı bu işler için TCDD’nin yaptığı sadece yakıt ve enerji giderleri 610 milyon TL’yi buluyor. 100 milyon TL’yi bulan malzeme masrafları ile birlikte neredeyse gelir rakamına yaklaşılıyor.

Gider başlıklarına daha detaylı bir göz atalım:

TCDD Giderleri 2014 (milyon TL)
Cer (Yakıt Hariç) 844,0
Yakıt/Enerji Giderleri 610,4
Yol 557,2
Trafik 396,8
Bölge Müdürlükleri 331,5
Hızlı Tren 247,7
Faaliyet Dışı Giderler 204,5
Genel Müdürlük 138,9
Tesisler 128,3
Yük 123,1
Banliyö 19,2
Yemekli/Yataklı Vagonlar 0,4

Bu tablo, sadece giderler kısılarak gelir-gider dengesini yaratmanın mümkün olmadığını söylüyor.

* TCDD zararı hesaplanırken sübvansiyon gelirleri hariç tutulmuştur. Bunlar dahil edildiğinde zarar 1,87 milyar TL’ye düşmektedir.

Kapak Fotoğrafı: Jeff Hawken ©

Written by Onur Uysal

Railway consultant. Owner of RT Media & Consultancy. Founder and editor of Rail Turkey.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s