Neden Kars değil de Ahılkelek?


Türkiye ve Azerbaycan’ın büyük umutlar beslediği Bakü Tiflis Kars hattının başarısında, ray aralığının değişeceği Gürcistan’ın Ahılkelek kasabası kritik rol oynayacak. Peki bu yer doğru bir seçim mi?

raster by iconfinder
Bu yazıyı kopyalamamak için 5 neden

Bu sene sonunda inşaat çalışmaları tamamlanması beklenen Bakü Tiflis Kars hattında, Türkiye tarafından inşaa edilen Kars-Ahılkelek bölümü, Türkiye’de kullanılan standart ray aralığına göre inşaa ediliyor. Ahılkelek’ten Bakü’ye kadar uzanan mevcut demiryolu ise, geniş ray aralığında.

Bu nedenle, Azerbaycan’dan gelen tüm trenlerin, Ahılkelek’te ya TCDD vagonlarına aktarma yapması gerekecek, ya da boji değiştirmesi. Türkiye’den giden vagonlarda ise boji değişimi zaten mümkün değil. Dolayısıyla Ahılkelek’te Azerbaycan/Gürcistan vagonlarına aktarma yapılacak.

Ahılkelek’e bir boji değişim tesisi yapılması planlansa da, fazla bir talep görmeyeceği tahmin edilebilir. Boji değişimi zaman alıyor ve sadece bazı özel vagonlara uygulanabiliyor. Örneğin Samsun’da inşaa edilen boji değişim tesisi hiç kullanılmadı. Ayrıca teknik sebeplerle Azerbaycan/Gürcistan vagonlarının Kars’tan öteye geçişine izin verilmemesi bekleniyor.

Bu durumda, hemen tüm taşımalarda, Türkiye ve Azerbaycan/Gürcistan vagonları arasında Ahılkelek’te aktarma yapılması, şaşırtıcı olmayacaktır. Bu durumda;

– Boji değiştirebilen uzun mesafeli trenler Ahılkelek’te uzun süre duracak,
– Boji değiştiremeyen her iki yöndeki tren seferleri de Ahılkelek’te sona erecek,
– Tüm konteyner aktarmaları Ahılkelek’teki terminalde yapılacak,
– Ahılkelek, vagonların uzun süre beklediği, dolayısıyla tamirat/bakım hizmetleri için tercih edilecek bir yer olacak,
– Dökme yükler için, bu yüklere uygun terminal alanlarına ihtiyaç olacak,
– Tank vagonlarla gelen sıvı yükler için aktarma ve depolama tesisleri gerekecek.

Bakü-Tiflis-Kars hattı, Gürcistan’ın bu küçük kasabasını ihya edebileceği gibi, Ahılkelek’te verilecek terminal hizmetlerinin etkinliği de projenin başarısında büyük rol oynayacak. Tüm dünyada ray aralığının değiştiği noktalarda dev terminaller kuruluyor, bu terminallerin bulunduğu kentler birer lojistik üsse dönüşüyor.

Ancak Gürcistan’ın bu projeye katkılarının sınırlı olduğu biliniyor. Gürcistan’daki demiryolu çalışmaları tümüyle Azerbaycan tarafından finanse ediliyor ve henüz tamamlanmadı. Ahılkelek’te yeni ve büyük bir terminal projesi de bulunmuyor. Oysa yılda 6,5 milyon ton yük (günde yaklaşık 12-13 tren) ve 1 milyon yolcu (günde yaklaşık 9-10 tren) ağırlayacak bir terminalin Türkiye’deki en büyük demiryolu terminalinin 3-4 katı olması gerekir.

Gürcistan’ın böylesi bir yatırıma öncelik vermesi de beklenmemeli. Bakü-Tiflis-Kars hattı, Gürcistan’ın transit demiryolu trafiğini elbette arttıracak. Ancak halen Gürcistan limanları üzerinden akmakta olan trafiğin önemli bir kısmının da Türkiye limanlarına kaymasına sebep olacak.

Oysa Türkiye, kendi finanse ettiği ve inşaa ettirdiği Kars-Ahılkelek demiryolunu, standart yerine geniş hat yaparak, hem Ahılkelek’te verilecek tüm hizmetlerin Kars’a kaymasını sağlayabilir, hem de Bakü-Tiflis-Kars projesinin en kilit noktalarından birisini kendi kontrolüne alabilirdi.

Çok mu geç? Henüz Türkiye tarafındaki ray döşemesi başlamamış olsa da, görünen o ki, Kars bu büyük fırsatı kaçırdı.

Kapak Fotoğrafı: Onur Uysal ©

rt danismanlik

Reklamlar

2 thoughts on “Neden Kars değil de Ahılkelek?

  1. Peki Ahılkelek ile Bakü arası bu hat çift ray açıklığı ve dört rayılı olarak yapılamaz mıydı ? Rail Baltica projesinde örneği var bunun. Böylelikle Türkiye-Bakü limanı arası trenler kesintisiz işleyebilirlerdi. Limandada zaten gemiye aktarma oluyor.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s