Türkiye’de milyarlarca dolarlık demiryolu yatırımı


On yıllardır ihmal edilen demiryollarının Türkiye Cumhuriyeti’nin yüzüncü yılı olan 2023’e kadar modernize edilmesi ve genişletilmesi hedefleniyor.

Bu makalenin orjinali “Türkei – MilliardenschwereInvestitionen”, GermanPrivatbahnMagazin dergisinin 02/2015 nolu sayısında yayınlandı.

Bu altyapı ve demiryolu araçlarına 23,5 milyar USD’lik yatırım demek. Ve bu yatırımın en nadide parçası da 9400 km’nin üstüne çıkacak hızlı tren ağı olacak.

Demiryollarının gözden düşmesi 1950’de başladı ve 2003’e kadar südü. Yolcu taşımacılığında trenlerin pazar payı 1950’lerde %40 iken, 2001 yılında %2’ye kadar düştü. Ve 10 yıl boyunca o seviyelerde kaldı. Yük taşımacılığında ise %60 olan trenlerin payı %6’ya düştü. 9500 kilometrelik demiryolu ağı, 50 yıl boyunca yılda ortalama % 0,3 büyüdü. 2011 yılı itibariyle demiryolu ağının %95’i tek hat, dörtte biri elektrikli ve sinyalli.

2003 yılında TCDD, yatırımlarda öncelik ve buna uygun yatırım bütçesi aldı. Politik bakıştaki bu U-dönüşü, sonraki 8 yıl içinde 80’den fazla projenin başlamasını mümkün kıldı. En önemli adım, 2009’da Eskişehir-Ankara hızlı tren hattının açılmasıydı ve iki yıl sonra Ankara-Konya hızlı tren hattı bunu izledi. Bir başka proje ise, Marmaray boğaz tünel geçişi oldu. Ekim 2013’te tünelin açılmasıyla kısmen hayata geçirilen proje 2016 sonunda tamamlanacak.

2023’e kadar, halen 12000 km olan demiryolu ağı, iki katından daha fazla bir uzunluğa erişecek, pek çoğu iki hat, çok yoğun hatlar ise 4 hat olacak. Tamamı elektrikli ve sinyalli olacak. Ve hızlı tren ağı 29 şehre ulaşacak. Yap-İşlet-Devret yöntemiyle özellikle hızlı tren ağı üzerinde çok sayıda yeni istasyon inşa edilmesi, buraların modern birer alışveriş merkezi olarak kent yaşamının odağında olması planlanıyor. Hükümetin hedefleri arasında, demiryolunun yolcu taşımacılığında %10, yük taşımacılığında ise %15 pay alması da var.

Bu zaman içinde demiryolu filosuna yeni araçlar da katılacak: 7 Velaro hızlı tren seti sipariş edildi, bir tanesi teslim edildi. 2018’e kadar teslim edilmek üzere 80 yeni set için de yakın dönemde bir ihale açılması planlanıyor. 2015 sonuna kadar, 80 genel amaçlı elektrikli lokomotif E68000 ve General Electric ve Tülomsaş stratejik işbirliği ile üretilen 20 DE36000 PowerHaul dizel lokomotif filoya katılacak. 2500’ün üzerinde yük vagonu üretilecek.

Bir milyonun üzerinde nüfusa sahip şehirlerde metro, hafif raylı ve havaray sistemleri olacak. Bu sistemler için 2000’i metro aracı olmak üzere 3000’in üzerinde araç alınması planlanıyor. Bu yatırımların bir kısmı Avrupa Yatırım Bankası (EIP) ve diğer AB fonları tarafından desteklenecek. Altyapı tarafında Üçüncü Boğaz Köprüsü ve limanlara demiryolu bağlantısı projeleri başladı ya da planlanıyor. 25 milyon TEU’luk Çandarlı Limanı (İzmir) de bunlardan biri. Van Gölü’ne alınacak on katı kapasitede iki yeni feribot ile İran-Avrupa bağlantısındaki darboğaz ortadan kalkacak.

Finans ve mühendislik imkanlarıyla Çin, Türkiye’nin zorlu dağlık koşullarında hızlı tren hatlarının yapımına dahil oldu. Eskişehir-İsatnbul hattında Türk ve Çinli firmalardan oluşan konsorsiyum görev alıyor. Bu firmalar arasında China Railway Construction Corporation ve China National Machinery Import and Export Corporation firmaları da bulunmakta. Bu projeler, Türkiye-Çin arasındaki ekonomik işbirliğinin birer parçası. 2010 yılında 19,5 milyar USD olan iki ülke arası ticaret, yeni bir işbirliği protokolü ile 2020 yılında 100 milyar USD seviyesine çıkarılacak.

Yazar : Peider Trippi, İsviçre ©
Çeviri : Onur Uysal

309 - Demiryolları Yenileniyor ve Genişliyor
Demiryolları Yenileniyor ve Genişliyor. Foto: p.trippi-services ©

Written by Railway Professionals

There are a number of railway professionals who accept to share their works in Rail Turkey. Please click to name at the end of article to get more information about the writer.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s