Yayın ve Dökümanlar

Serbestleşen demiryolu sektöründe üçüncü taraf hizmetler


1990 yılı itibariyle Avrupa’da devlet tekelinde bulunan demiryolu sektörünün verimsiz yapısı reform ihtiyacını gözler önüne serdi.

Bu çerçevede Avrupa Komisyonu demiryolu sektörünü yeniden canlandırmak ve taşımacılık faaliyetlerinin verimliliğini arttırmak amacıyla üye ülkelerin, bazı yük treni operasyonlarını rekabete açmalarını ve demiryolu taşımacılık operasyonları ile altyapılarını en azından muhasebe düzeyinde ayırmalarını zorunlu kılan 91/440 sayılı direktifi yürürlüğe koydu. Takip eden süreçte üye ülkeler farklı yaklaşımlar benimseyerek demiryolu taşımacılık operasyonlarını altyapıdan ayırdılar. Üye ülkelerin inisiyatifine bırakılan birçok alanda komisyon tarafından ilki 2001 ve sonuncusu 2016 yıllarında olmak üzere dört “demiryolu paketi” çıkarılarak birlik içinde serbest, karşılıklı işletilebilir, emniyetli, rekabetçi ve verimli bir demiryolu taşımacılık sektörü tesis edilebilmesi için gereken teknik ve hukukî düzenlemeler hayata geçirildi.

Mevcut tabloda demiryolu alt-sistemlerinin (altyapı, sinyalizasyon, enerji, araç) ve komponentlerinin AB üye ülkelerinde tâbi oldukları onay süreçleri aşağıdaki şemada özetlenmiştir.

3. parti servisler
Kaynak: 2011/217/EU sayılı demiryolu alt-sistem ve araçlarının devreye alınması ile ilgili Avrupa Komisyonu tavsiye kararı

Buna göre; herhangi bir demiryolu alt-sistemi veya komponenti için Ulusal Emniyet Otoritesi (National Safety Authority) tarafından devreye alma onayı verilebilmesi için bu sistemin veya komponentin;

  • Bir Onaylanmış Kuruluş (Notidied Body) tarafından Karşılıklı İşletilebilirlik Şartnamelerine (TSI) göre uygunluk değerlendirmesinin yapılmış olması,
  • Bir Atanmış Kuruluş (Designated Body) tarafından Ulusal Teknik Kurallara (Notified National Technical Rules) göre uygunluk değerlendirilmesinin yapılmış olması,
  • Bir Bağımsız Emniyet Değerlendirme Kuruluşu (Assessment Body) tarafından emniyet açısından bu amaçla yayınlanan ortak metodoloji kullanılarak (Common Safety Method for Risk Assessment) risk değerlendirmesinin yapılmış olması gerekmektedir.

Bahsedilen uygunluk ve emniyet değerlendirmelerini yapmak üzere Üye Ülkelerin Emniyet Otoriteleri bir veya birden fazla kuruluşu belirli kapsamlarda yetkilendirmişlerdir. Eğer onaya tâbi bir alt-sistem veya komponent birden fazla üye ülkede hizmet verecek ise bu prosedürün (büyük ölçüde) bu ülkelerin tamamında tekrar edilmesi ve her ülkenin Ulusal Emniyet Otoritesinden ayrı ayrı onay alması gerekmektedir. Örneğin Almanya’da üretilen ve Alman Emniyet Otoritesi (EBA) tarafından Almanya’da hizmet vermek üzere onay almış bir lokomotifin İtalya’da hizmet verebilmesi için TSI’a uygunluk değerlendirmesi dışındaki süreçlerden İtalya’da da geçmesi ve İtalyan Demiryolu Emniyet Otoritesi’nden (ANSF) onay alması gerekmektedir. Dolayısıyla bu tablo üye ülkelerde bu alanda 3. taraf hizmetler veren yeni kuruluşların sayısını arttırmış, farklı sektörlere yönelik benzer hizmetler veren oyuncuların da hizmet portföyüne demiryolunu eklemelerine vesile olmuştur.

Yukarıda bahsi çeken demiryolu paketlerinden 2016’da çıkarılan dördüncüsü ile onay süreçlerindeki karmaşanın azaltılması hedeflenmiş ve bu çerçevede 2019 yılı itibariyle tüm onay süreçlerinin Avrupa Demiryolu Ajansı (European Union Agency for Railways) eliyle yürütülmesi ve bir defa alınan onayların tüm üye ülkelerde geçerli olacak şekilde kabul görmesi planlanmıştır. Böylece onay süreçlerinin maliyet ve sürelerinin azaltılması, ulusal kuralların asgari düzeyde tutularak rekabetin önündeki teknik ve idari engellerin azaltılması ve tek elden yürütülecek süreçlerle saydamlığın arttırılarak üye ülkelerin birbirlerine karşı olası ayrımcılık içeren uygulamalarının önüne geçilmesi hedeflenmiştir.

Cover Photo: Özcan Aslan ©

Pages: 1 2

2 replies »

    • Vakit ayırıp okuduğunuz için teşekkür ederim.

Sorularınız/yorumlarınız

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.