844 - E68000 - İhsan Dolguner

E68000 yük taşımacılığı için uygun mu?


Türkiye’nin yeni nesil elektrikli lokomotifi E68000’nin Türkiye’ye uygun olup olmadığı ve yükte kullanılıp kullanılamayacağı hala tartışılıyor.

2014 yılından itibaren Hyundai Rotem lisansıyla Tülomsaş tarafından üretilerek TCDD Taşımacılık’a teslim edilen E68000, bugüne kadar ihtiyaçlara tam anlamıyla cevap veremedi. 80 adet üretilen, Bo’Bo’ tipinde, 4 akslı yeni nesil E68000’ler, ağırlıklı olarak yolcu trenlerinde kullanılabildi. Elektrikli hatlarda yoğun yük taşımasının yapıldığı Divriği-Sivas hattında ise taşımalar 20 yaşındaki Toshiba lokomotiflere emanet edilmeye devam edildi.

TCDD’nin yayınlarında, E68000 lokomotiflerin azami çekerleri, elektrikli E43000, dizel elektrikli DE33000 ve DE36000 lokomotiflerin oldukça gerisinde kalıyor.

Lokomotiflerin çekiş güçleri - TCDD şebeke bildirimi
Lokomotiflerin çekiş güçleri – TCDD şebeke bildirimi

Peki, Türkiye’de Bo’Bo’ tipli lokomotiflere yer yer güveni de sarsan E68000’ler gerçekten yük için yanlış lokomotif mi? Bu soruyu E68000’leri kullanan ve üretenlere sorduk.

Lokomotifi kullanan pek çok makinist, E68000’lerde özellikle tek makina çalıştırıldığında ciddi performans sorunları yaşandığını, çok fazla patinaj yaptığını ifade etti. Akuple çalıştırıldığında ise performansın çok arttığı ifade ediliyor.

Gündeme getirilen bir başka konu da, dik rampalarda, vagon dizisinin lokomotifi ittiği yönünde.

Bu sorunların, lokomotifin hafif olmasından ve aks sayısının az olmasından kaynaklandığını düşünenler olsa da, üretim tarafındakiler sorunun esas olarak yazılımdan kaynaklandığını belirtiyor. Bu nedenle yazılım kısa süre önce güncellenmiş.

Yazılımı güncellenen E68000’lere ilişkin, bir makinistin yaptığı değerlendirme önemli:

E68000’ler ilk hizmete girdikleri dönemde, E43000’lerin çekerinin ortalama %80’i kadar çekere sahiplerdi. Zaman içerisinde yapılan geliştirmeler sayesinde bu lokomotiflerin çekerleri arttı. Öyle ki, bu iki tip elektrikli lokomotifin yük trenlerinde çalıştıkları dik rampalı Fevzipaşa-Toprakkale şebekesinde çekerleri aynı seviyelerde.

Tülomsaş uzmanları, yazılımla ilgili çalışmaların devam ettiğini, E68000’in daha da iyi olacağını belirtiyor. Ayrıca Rotem ve Skoda firmaları ile birlikte yürütülen bu çalışmaların, elektrikli lokomotif teknolojisinde ülke olarak tecrübe kazanmamızı sağladığını da sözlerine ekliyorlar.

Kapak Fotoğrafı: İhsan Dolguner ©

Written by Onur Uysal

Railway consultant. Owner of RT Media & Consultancy. Founder and editor of Rail Turkey.

One comment

  1. E 68000 tipi araçların hamule/rampa diyagramına bakılır, hat üzerindeki eğimde çekebileceği yükün miktarı görülür. Farklı ağırlıktaki bir yük çekilecek ise rampa/hız diyagramına bakılarak çekilecek yüke karar verilir. E 43000 loko şu kadar çekiyor diye o yük verilemez. Örer şubesi elindeki simülasyon cihazı doğru çekim miktarını belirleyecek teknik özelliklere sahiptir. Bu simülatör ile sonuç alamıyorlar ise tren dinamiğini bilen bir uzmandan yardım almalıdırlar.
    Makinist arkadaşlarımız tren dinamiğini bilmezler, elbetteki hatta yaşadıkları tecrübeleri aktaracaklardır.
    Saygılar

Sorularınız/yorumlarınız

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s